Bu düzenleme ile ekspertiz işlemleri ilk kez bu kadar kapsamlı bir yasal çerçeveye ve dijital denetim mekanizmasına kavuşuyor.
İGFA'nın Ankara'dan aktardığı detaylara göre, taslak; sahte raporlardan teknik hatalara, terim karmaşasından kayıt dışılığa kadar pek çok sorunu kökten çözmeyi hedefliyor.
Yetki Belgesi ve Sigorta Zorunluluğu
Yeni düzenlemeyle birlikte her önüne gelen ekspertiz işletmesi açamayacak. İşletmelerin faaliyet sürdürebilmesi için şu şartları yerine getirmesi gerekecek:
TSE Onayı: İşletmelerin mutlaka TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi’ne sahip olması şart koşuluyor.
Sorumluluk Sigortası: Hazırlanan raporlardaki hatalardan kaynaklı maddi zararlar, işletmenin yaptıracağı mesleki sorumluluk sigortası tarafından karşılanacak.
Kalifiye Personel: Sadece mesleki yeterlilik belgesine sahip teknik personelin çalıştırılması zorunlu olacak.
Dijital Takip: Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi
Sektördeki en büyük sorunlardan biri olan raporlarda sahtecilik ve sonradan değişiklik yapılmasına karşı Bakanlık, “Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi”ni kuruyor.
Karekod Uygulaması: Vatandaşlar, araç için düzenlenen raporun doğruluğunu sistem üzerinden karekod ile anında teyit edebilecek.
Geriye Dönük Değişiklik Yasağı: Dijital sistem sayesinde raporlar kayıt altına alınacak ve üzerinde sonradan manipülasyon yapılamayacak.
İtiraz Hakkı ve "Ortak Dil" Standardı
Farklı ekspertiz merkezlerinde aynı durum için farklı terimlerin kullanılmasının yarattığı kafa karışıklığı son buluyor:
Subjektif İfadelere Son: Raporlarda alıcıyı veya satıcıyı yönlendirecek, kişisel yorum içeren ifadelere yer verilemeyecek. Ortak bir terminoloji kullanılacak.
5 Günlük İtiraz Süresi: Vatandaşlar aldıkları rapora 5 gün içinde itiraz edebilecek. İşletme ise 3 gün içinde yanıt verip, hata tespit edilirse raporu ücretsiz yenilemek zorunda kalacak.
Sıkı Denetim ve Yetki İptali
Bakanlık, yönetmelik yürürlüğe girdikten sonra işletmeleri mercek altına alacak. Mevzuata aykırı hareket eden, yanıltıcı rapor düzenleyen veya standartlara uymayan işletmelere ağır idari para cezaları uygulanacak. İhlallerin tekrarı durumunda ise işletmelerin yetki belgeleri iptal edilerek faaliyetlerine son verilecek.
Ticaret Bakanlığı'nın bu hamlesiyle, otomotiv piyasasında "güven" unsurunun yeniden tesis edilmesi ve vatandaşların mağduriyetlerinin minimize edilmesi bekleniyor.