1911 yılından bu yana kesintisiz tutulan meteorolojik gözlem kayıtları, yapay zekâ ve veri bilimi yöntemleriyle dijital ortama aktarılıyor. Böylece Türkiye’nin 115 yıllık iklim hafızası korunarak geleceğe taşınıyor.
KRDAE Meteoroloji Laboratuvarı tarafından yürütülen “Meteorolojik Bilimsel Mirasın Korunması” projesi kapsamında, yıllardır analog olarak saklanan veriler modern teknolojilerle sayısallaştırılıyor. Projenin yıl sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor.
115 Yıllık Veriler Yapay Zekâ ile Dijitalleşiyor
Proje kapsamında sıcaklık, yağış, basınç, nem, rüzgâr ve güneşlenme gibi birçok meteorolojik parametre, yapay zekâ destekli sistemlerle dijital ortama aktarılıyor. Bu sayede geçmişten bugüne uzanan veriler hem korunuyor hem de analiz edilebilir hale getiriliyor.
Üsküdar’daki Kandilli yerleşkesinde düzenlenen “Kandilli’nin 115 Yıllık İklim Hafızası” başlıklı seminerde konuşan KRDAE Meteoroloji Laboratuvarı Şefi Ayfer Serap Söğüt, doğru analiz edilen meteorolojik verilerin karar alma süreçlerinde kritik rol oynadığını belirtti. Söğüt, bu verilerin doğrudan insan yaşamını etkileyen sonuçlar doğurduğunu vurguladı.
İklim Değişikliği Verilerle Daha Net İzlenecek
Meteoroloji Genel Müdürlüğü İstanbul Bölge Müdürü Atakan Çelebi ise 115 yıllık veri setinin Türkiye açısından büyük bir değer taşıdığına dikkat çekti. Uzun dönemli kayıtların, iklim değişikliğinin somut etkilerini ortaya koyduğunu ifade eden Çelebi, bu tür çalışmaların bilimsel analizler açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
KRDAE Müdürü Prof. Dr. Özer Çinioğlu da bu verilerin yalnızca bilim insanları için değil, toplumun tamamı için ortak bir miras olduğunu belirterek, tarihsel gözlemlerin meteoroloji biliminin gelişiminde kritik rol oynadığını dile getirdi.
Afet Yönetimi ve Şehir Planlamasına Katkı Sağlayacak
Projenin tamamlanmasıyla birlikte elde edilen dijital verilerin araştırmacılar ve kamu kurumlarının kullanımına açılması planlanıyor. Bu sayede afet yönetimi, şehir planlaması, tarım ve su kaynakları gibi birçok alanda daha sağlıklı ve bilimsel kararlar alınabilecek.
Seminerde ayrıca analog grafiklerin dijital ortama aktarılmasını sağlayan yapay zekâ sistemleri, veri analiz platformları ve uzun vadeli iklim projeksiyon modelleri de tanıtıldı.
Kandilli Rasathanesi’nin 115 yıllık meteorolojik kayıtlarının dijitalleştirilmesi, Türkiye’de uzun vadeli iklim analizlerinin yapılmasına imkân tanırken, ekstrem hava olaylarının geçmişten bugüne nasıl değiştiğinin anlaşılmasına da katkı sağlayacak. Bu önemli çalışma, Türkiye’nin meteorolojik veri mirasını gelecek nesillere aktarma açısından kritik bir adım olarak görülüyor.