Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni Bitki Karantinası Yönetmeliği, bugünkü Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmek üzere ilan edildi. Yeni düzenleme ile 3 Aralık 2011 tarihli eski yönetmelik yürürlükten kaldırıldı.
Bitki sağlığını korumayı ve zararlı organizmaların ülkeye girişini engellemeyi amaçlayan bu adım, aynı zamanda resmî kontrollerin uluslararası standartlara uyumunu hedefliyor.
Tüm İşlemler Dijitalleşiyor: BKKTS Dönemi
Yeni yönetmeliğin en dikkat çeken maddelerinden biri, işlemlerin dijital ortama taşınması oldu. Tüm giriş ve çıkış süreçleri artık Bitki Karantinası Kayıt ve Takip Sistemi (BKKTS) üzerinden yürütülecek. Bu sayede süreçlerin şeffaflaşması ve hızlanması hedeflenirken, kontroller üç temel aşamada gerçekleştirilecek:
Belge Kontrolü: Sunulan evrakların doğruluğunun teyit edilmesi.
Beyan Kontrolü: Belge içeriği ile beyan edilen ürünlerin tutarlılığının incelenmesi.
Bitki Sağlığı Kontrolü: Ürünlerin laboratuvar veya gözlem yoluyla zararlı organizma taşıyıp taşımadığının kontrolü.
Uluslararası Standartlarla Tam Uyum
Yönetmelik ile Türkiye’nin karantina uygulamaları, uluslararası bitki sağlığı önlemleri (ISPM) ile tam uyumlu hale getirildi. Bu kapsamda öne çıkan bazı başlıklar şunlardır:
İthalatta Sertifika Zorunluluğu: Ülkeye girecek bitkisel ürünler için "Bitki Sağlık Sertifikası" ibrazı zorunlu hale getirildi.
Ahşap Ambalaj Malzemeleri: ISPM 15 standartlarına uymayan (ısıl işlem görmemiş veya işaretlenmemiş) ahşap ambalaj malzemelerinin ülkeye girişine kesinlikle izin verilmeyecek.
Güncel Zararlı Listesi: Karantinaya tabi zararlı organizmaların listeleri, küresel riskler göz önünde bulundurularak güncellendi ve yüksek riskli ürünler için özel önlemler tanımlandı.
Yaptırımlar ve Geçiş Süreci
Serbest bölgeler ve yeniden ihracat (re-export) işlemlerine dair hükümlerin detaylandırıldığı yeni yönetmelikte, kurallara uymayanlara yönelik yaptırımlar da netleştirildi. Sahte belge kullanımı, usulsüz işlem veya denetimlerde tespit edilen eksiklikler durumunda sevkiyatın iadesi veya imhası gibi sert tedbirler uygulanacak.
Yürürlük Tarihi: Bugünden itibaren 90 gün sonra yürürlüğe girmesi planlanan yeni yönetmelik, bu süre zarfında sektör paydaşlarına hazırlık imkânı tanıyacak.
Bakanlık, bu düzenleme ile hem yerli tarımsal üretimi korumayı hem de uluslararası ticarette Türk ürünlerinin güvenilirliğini artırmayı amaçlıyor. İGFA