Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), kültür ve sanat dünyasının merakla beklediği 2025 yılı Sinema ve Gösteri Sanatları İstatistikleri’ni kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan son rakamlar, Türkiye genelindeki sanat tüketicisinin alışkanlıklarında radikal bir kırılma yaşandığını gözler önüne serdi. Verilere göre; dijital platformların yükselişi ve artan bilet fiyatlarının gölgesinde sinema seyirci sayısı yüzde 15 gibi ciddi bir oranla gerileyerek 27,6 milyona düştü. Buna karşılık, canlı performansın büyüsüne kapılan sanatseverler tiyatro salonlarını doldurdu; tiyatro izleyicisi 8,1 milyon barajını aşarak büyük bir başarıya imza attı.
Ankara başta olmak üzere tüm illerdeki salon haritasını çıkaran TÜİK verilerine göre, Türkiye'deki toplam sinema salonu sayısı 2 bin 161’e, koltuk kapasitesi ise 253 bin 364’e ulaştı. Yıl boyunca 159'u yerli, 258'i yabancı olmak üzere toplam 771 film vizyon şansı buldu. Ancak salon ve film sayısındaki bu bolluk, seyirciyi içeri çekmeye yetmedi. Özellikle yerli filmler kan kaybetti; yerli yapımları tercih edenlerin sayısı yüzde 18,3 gibi sert bir düşüşle 15 milyon seviyelerine geriledi. Yabancı filmler de bu düşüş trendinden kaçamayarak yüzde 10,7'lik kayıpla 12,5 milyon seyircide kaldı.
Tiyatro ve Opera Sahnesi Altın Çağını Yaşıyor
Sinemada yaşanan bu yaprak dökümünün tam aksine, sahne sanatlarında tam bir bahar havası esiyor. 2024-2025 sezonunda Türkiye genelindeki tiyatro salonu sayısı 1.101’e yükselirken, sahnelenen eser sayısı da yüzde 4,8 artarak 10 bin sınırını geçti.
Tiyatroya gösterilen bu yoğun ilginin arkasında özellikle çocuk oyunları ve çeviri eserler yer alıyor. Çocuk oyunu gösterimleri yüzde 5,5 artarken, minik seyircilerin sayısı da aynı paralelde yükseliş gösterdi. Yetişkin oyunlarında ise gösteri sayısı azalsa da koltukları dolduran izleyici sayısının dik duruşu dikkat çekti.
"Seyirci artık dijitalde bulamadığı o 'canlı ve organik' bağın peşinde. Sinema salon biletlerinin maliyeti ile evdeki konfor yarışırken, tiyatro ve opera insana dokunan yapısıyla dijitalleşmeye meydan okuyor."
— Kültür Sanat Editörlerinin Ortak Görüşü
Devlet Tiyatroları ve Opera Kapalı Gişe
Geleneksel sanat dallarında bir diğer rekor ise opera ve bale sahnelerinden geldi. Türkiye'de sadece 6 ilde faaliyet göstermesine rağmen, Devlet Opera ve Balesi sahnelerindeki gösteri sayısı yüzde 21,8 gibi muazzam bir artış yakaladı. Bu salonlardaki toplam seyirci sayısı da yüzde 16,5 yükselerek yarım milyonu (511 bin 376) aşmayı başardı. Öte yandan, emektar Devlet Tiyatroları da sezon boyunca sahnelediği 237 eserle tek başına yaklaşık 2 milyon (1 milyon 951 bin 41) seyirciyi ağırlayarak kalitesini bir kez daha tescilledi.
Koro seyircisinde yüzde 27,6’lık büyük bir patlama yaşanırken, orkestra ve topluluk konserlerine gidenlerin sayısında ise küçük çaplı azalmalar kaydedildi. TÜİK’in ortaya koyduğu bu çarpıcı tablo, önümüzdeki yıllarda sinema sektörünün bilet politikalarında ve salon deneyiminde köklü bir revizyona gitmek zorunda kalacağını, tiyatro ve operanın ise şehirlerdeki yeni çekim merkezleri olmaya devam edeceğini gösteriyor. İGFA