Bursa Teknik Üniversitesi’nde (BTÜ) yürütülen TÜBİTAK destekli proje kapsamında, zeytin budama atıkları tarımda kullanılabilecek yüksek katma değerli bir ürüne dönüştürülüyor. Proje ile her yıl tonlarca ortaya çıkan zeytin dalları, suyu tutan ve bitkilerin ihtiyaç duyduğu besinleri kontrollü şekilde toprağa bırakan “akıllı hidrojel” malzemesine dönüştürülecek.

BTÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Araştırma Görevlisi Sevgi Kemeç Aslan’ın yürütücülüğünü üstlendiği, Prof. Dr. Derya Ünlü’nün danışmanlığını yaptığı çalışma, hem tarımsal atıkların değerlendirilmesini hem de kuraklıkla mücadeleye katkı sağlamayı amaçlıyor.

Zeytin Dalları Tarıma Kazandırılıyor

Proje kapsamında zeytin üretimi sonrasında ortaya çıkan ve çoğu zaman yakılarak ya da atık olarak değerlendirilen budama dalları yeniden işleniyor.

Bu dallardan elde edilen özel lifler, ileri teknoloji yöntemleriyle işlenerek yüksek su tutma kapasitesine sahip hidrojel malzemelere dönüştürülüyor. Böylece toprağın suyu daha uzun süre muhafaza etmesi sağlanırken, bitkilerin su ihtiyacının daha verimli karşılanması hedefleniyor.

Araştırmacılar, bu yöntemin özellikle su kaynaklarının azaldığı bölgelerde önemli faydalar sağlayabileceğini belirtiyor.

Kuraklıkla Mücadelede Yeni Bir Alternatif

Proje Yürütücüsü Sevgi Kemeç Aslan, geliştirilen akıllı hidrojelin yalnızca su tutmakla kalmayacağını, aynı zamanda gübrelerin kontrollü şekilde toprağa salınmasına da katkı sağlayacağını ifade etti.

Aslan, “Bu sistem sayesinde hem su tüketimi azalacak hem de gübre daha verimli kullanılacak. Kuraklık koşullarında dahi bitkilerin daha sağlıklı gelişmesi mümkün olacak” dedi.

Uzmanlar, tarımda su verimliliğinin artırılmasının iklim değişikliğiyle mücadelede büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Çiftçiye ve Çevreye Katkı Sunacak

Çalışmanın yalnızca çevresel değil ekonomik açıdan da önemli kazanımlar sağlayacağı belirtiliyor. Tarımsal atıkların yeniden değerlendirilmesiyle çevre kirliliğinin azaltılması hedeflenirken, çiftçilerin sulama ve gübre maliyetlerinin düşürülmesi de amaçlanıyor.

Projeden elde edilecek sonuçların ilerleyen dönemde tarım sektöründe daha yaygın şekilde kullanılması ve özellikle kurak bölgelerde üreticilere destek olması bekleniyor.

BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar da projeye ilişkin yaptığı değerlendirmede, zeytin gibi önemli bir tarım ürününün atıklarının bilim ve teknolojiyle katma değerli ürünlere dönüştürülmesinin büyük önem taşıdığını belirterek projede görev alan akademisyenleri tebrik etti.

BTÜ’de geliştirilen bu yenilikçi çalışmanın, sürdürülebilir tarım ve çevre dostu üretim alanlarında önemli katkılar sunması bekleniyor. İGFA