Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik” Resmî Gazete’de yayımlandı. Yeni düzenleme ile ikinci el teknolojik ürünlerin belirli standartlar çerçevesinde yenilenerek garantili şekilde yeniden satışa sunulmasına ilişkin uygulamalarda kapsamlı değişiklikler yapıldı.
Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, yönetmeliğin 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe gireceği bildirildi.
Bakanlık, cep telefonu, bilgisayar, akıllı saat, oyun konsolu ve benzeri ikinci el teknolojik ürünlerin yenilenerek ekonomiye yeniden kazandırılması süreçlerinin daha hızlı, şeffaf ve güvenli hale getirilmesini amaçladıklarını belirtti.
Yeni düzenlemeyle birlikte internetten satın alınan ürünlerin yanı sıra mağazalardan satın alınan yenilenmiş ürünlerde de tüketicilere 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden sözleşmeden cayma hakkı tanındı.
YÜBİS Sistemi ve Yeni Düzenlemeler
Yönetmelikle birlikte Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) üzerinden her cihaz için dijital sicil kaydı oluşturulacak.
Bu sistemde;
- Üründe değiştirilen parçalar ve yapılan işlemler,
- Kayıp, kaçak ve çalıntı ürün sorgu kayıtları,
- İlgili yenileme merkezi ile bu merkez adına işlem yapan işletmelerin bilgileri,
- Ürün sertifikaları,
tüketicilerin erişimine sunulacak.
Yeni yönetmelikle televizyonlar da yenilenerek satışa sunulabilecek ürünler kapsamına alındı.
Daha önce cep telefonları, tabletler, akıllı saatler, oyun konsolları ve modemler yenileme kapsamındaydı.
Yönetmelikle yenileme merkezleri için aranan ödenmiş sermaye şartı da 30 milyon liradan 100 milyon liraya yükseltildi.
Yetki Belgeleri ve Denetimler
Ticaret Bakanlığı, yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden işletmelere idari yaptırım uygulanacağını açıkladı.
Tüketicinin sağlığını, güvenliğini veya ekonomik çıkarlarını zedeleyen yenileme merkezlerinin yetki belgeleri oluşturulan komisyon tarafından askıya alınabilecek veya iptal edilebilecek.
Yetki belgesi iptal edilen yenileme merkezlerine bir yıl süreyle yeniden yetki belgesi verilmeyecek.
Bakanlık ayrıca, 5 Aralık 2024 tarihli ve 11022 sayılı BDDK Kararı kapsamında yenilenmiş cep telefonlarına sağlanan taksit uygulaması ile 30 Eylül 2021 tarihli ve 4517 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı doğrultusunda uygulanan yüzde 1 KDV avantajında yaşanabilecek suistimallerin önlenmesi amacıyla elektronik doğrulama, kayıt ve kontrol mekanizmalarının geliştirildiğini bildirdi.
Açıklamada bugüne kadar yaklaşık 1,6 milyon ürünün yenilenerek yeniden piyasaya kazandırıldığı belirtilirken, bu sistemin elektronik atıkların azaltılması, döngüsel ekonominin güçlendirilmesi, israfın önlenmesi ve çevrenin korunmasına katkı sağladığı ifade edildi.
Ticaret Bakanlığı, yeni yönetmelikle çevre dostu ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını teşvik etmeyi, ikinci el ürün pazarında tüketiciler için daha güvenli ve şeffaf bir alışveriş ortamı oluşturmayı hedeflediklerini açıkladı.
